|
VERDA
|
 |
« : Mart 26, 2009, 11:06:45 » |
|
Bir çocuk için ana - baba, akraba veya yakın arkadaşın ölümü yıkıcı bir deneyimdir. Çocuğun ölümün yaşam dönemlerinin kaçınılmaz bir bölümü olduğu konusunda dürüstçe ve önemseyen bir tutum içinde hazırlanması durumunda, en iyi şekilde ölümle baş edebileceklerini psikologlar belirtmektedirler. Çocuklara, gerçekleri anlamaları konusunda yardımcı olunursa ve aynı zamanda, onlara sevgi şefkat ve destek sunulursa, onların kayıpla baş etmeleri daha kolay olur. Çocukla, ölüm hakkında konuşmak çok çetin bir iştir. Ancak konuşmamak, onları, bu kaçınılmaz acı yaşantıda, korumasız bırakmak olur.
Çocukların hayalleri o denli geniştir ki, onların ölüme ilişkin korku ve endişeleri, gerçeklikten daha fazla rahatsız edicidir. Çocuklar, ölümün nasıl bir şey olduğunu bilmek isterler. Kendileri yaramazlık yaptığı için, ya da kötü ruhlardan dolayı değil, ölümün fiziksel nedenlerden dolayı olduğunu anlamalıdırlar. Çocuklar, cenaze ve gömme törenleri hakkında da aydınlatılmalıdırlar. Yas ve kayıpla ilgili duygular konusunda, çocuklara yardımcı olurken, yetişkinlerin bilmesi gerekenler vardır.
Ölümü kesin kavramlarla tartışın: Ölen "kaybolmaz", uykuya yatmaz, "uyumaz", "dinlenmez", "gözlerini kapamaz". Ölür. Yukarda sözü edilen kavramlar kullanılarak çocuğa ölüm anlatılırsa, çocuk için uyku, dinlenme işkenceye döner. Ölüm ve ölmek sözcüklerini kullanın. Eğer uygunsa ölümcül olan yakınına bir veda ziyareti düzenleyin. Sevilen kişiye veda ziyareti çocuklar için yapıcı olabilir.
Duyguların ifade edilmesine izin verin: Çocukların sevdiği biri öldüğünde, onların üzüntülerini ifade etmelerine ortam hazırlamak çok önemlidir. Yoksa, çözülmemiş yas onları yetişkinliklerinde de bırakmaz. Hepimiz, yası yaşamayı tecrübe ile öğreniriz. Duygularını, ölene ilişkin anılarını paylaşarak, ölenin resimlerine bakıp konuşarak yardım edilir.
Çocuğa, onunla ilgileneceğinize dair güven veriniz: çocuklar, ortada bırakılmayacaklarına dair rahatlatılmak isterler. Ölümden sonra çocuğun en büyük kaygısı kendisinin ne olacağına dairdir. Çocuklar hayatlarında dinginliğe ihtiyaç duyarlar.
Kendiniz de dürüst olun: Çocuğun, sizin de yas tuttuğunuzu görmesine izin verin ve duygularınızı saklamadan açıkça ifade edin. Eğer ağlamamak için çabalarsanız, çocuklar yasın sessizlik içinde halledilmesi gerektiği sonucuna varabilir. Öfke, inkâr, suçluluk ve korku, yasın sonucu duyulan normal duygulardır. Çocuklar, bu duygularla baş etmeyi öğrenmelidir. Bu da sizin kendinizi açarak duygularınızı açıklıkla ifade etmenizle olur.
Yasla baş edemeyen çocuklar, davranışlarında belirgin değişmelerle bunu ifade ederler. Uzun süren bir depresyon, ölümü inkâr etmedeki ısrar, öfkenin dışa vurulması; tüm bunlar yardım için yalvarmadır.
Ölüm, eğer şiddetle gelmişse çocuklar için kabul etmesi güçtür. Böylesi tepkilere yakın olan psikolojik danışmanlar, sosyal hizmet uzmanları ve diğer ruh sağlığı çalışanlarından yardım istenebilir.
Zamanla ve yakınlardan gelen rahatlatma ile, çocuklar yas döneminden, sevilen kişilerin sağlıklı anılarıyla çıkabilirler. Kayıp yaşantısı, süren yaşamlarıyla özümsenir ve gelecekteki travmayla baş etme yönünde bir deneyim olur. Yetişkinler, çocuğa, sevgi ve desteğin varlığını fark ettirmelidirler.
|
